ට්රම්ප් පවසන පරිදි ඇමෙරිකා - ඉරාන ගිවිසුම ඉරිදා අත්සන් කිරීමට නියමිතයි, නමුත් වේලාව පිළිබඳ ඉරානයෙන් සැකයක්
ඇමෙරිකාව සහ ඉරානය අතර සාම ගිවිසුමක් ගැන බලාපොරොත්තු ඉහළ යයි
ඇමෙරිකාව සහ ඉරානය අතර පවතින ගැටුම අවසන් කිරීම සඳහා යෝජිත ගිවිසුමක් ඉරිදා අත්සන් කිරීමට නියමිත බව හිටපු ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ප්රකාශ කර තිබේ. කෙසේ වෙතත්, එම ගිවිසුම අත්සන් කරන නිශ්චිත වේලාව සම්බන්ධයෙන් ඉරාන බලධාරීන් තවමත් සැලකිලිමත් අදහස් පළ කර ඇත.
ට්රම්ප් සිය සමාජ මාධ්ය ගිණුම හරහා ප්රකාශ කර ඇත්තේ මෙම ගිවිසුම එකඟ වූ පසු හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) සියලුම නාවික ගමනාගමනය සඳහා විවෘත වන බවයි.
ලෝකයේ වැදගත්ම තෙල් හා ගෑස් ප්රවාහන මාර්ගයක් වන හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය පිළිබඳව මෙම ගිවිසුම තුළ විශේෂ අවධානයක් යොමු වී ඇත.
ඉරානය ගිවිසුම් අත්සන් කිරීමේ දිනය ගැන සැක පළ කරයි
ඇමෙරිකාව සහ මැදිහත්කරුවන් ගිවිසුම පිළිබඳව බලාපොරොත්තු සහගත අදහස් පළ කළද, ඉරානය එහි කාලසටහන පිළිබඳව වඩාත් ප්රවේශම් සහගත ප්රතිචාරයක් දක්වා තිබේ.
ඉරාන විදේශ අමාත්යාංශ ප්රකාශක එස්මායිල් බගායි පවසා ඇත්තේ අවබෝධතා ගිවිසුම අත්සන් කරන නිශ්චිත දිනය තවමත් තීරණය කර නොමැති බවයි.
ඔහු සඳහන් කර ඇත්තේ එය ඉරිදාම සිදුවනු ඇති බව තහවුරු කළ නොහැකි බවත්, අවසන් තීරණය සඳහා තවත් සාකච්ඡා අවශ්ය විය හැකි බවත්ය.
මේ හේතුවෙන් ඇමෙරිකානු පාර්ශ්වයේ ප්රකාශ සහ ඉරාන ප්රතිචාර අතර යම් වෙනසක් දක්නට ලැබේ.
පාකිස්තානය මැදිහත්කරුවෙකු ලෙස කටයුතු කරයි
මෙම සාකච්ඡා ක්රියාවලියේදී පාකිස්තානයද මැදිහත්කාර භූමිකාවක් ඉටු කරමින් සිටී.
පාකිස්තාන අග්රාමාත්ය ෂෙබාස් ෂරීෆ් ප්රකාශ කර ඇත්තේ ඇමෙරිකාව සහ ඉරානය සාම ගිවිසුමකට ළඟා වීමට පෙර නොවූ විරූ තරම් සමීප වී ඇති බවයි.
ඔහු සඳහන් කළේ ගිවිසුම ඉදිරි පැය 24 තුළ අවසන් කිරීමට හැකි වනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු වන බවත්, ඉන් පසු ඉලෙක්ට්රොනික අත්සන් කිරීමේ ක්රියාවලිය සඳහා සූදානම් වෙමින් සිටින බවත්ය.
හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියේ වැදගත්කම
හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය ලෝක බලශක්ති සැපයුම සඳහා අතිශය වැදගත් මාර්ගයකි.
ලෝකයේ විශාල ප්රමාණයක තෙල් සහ ද්රව ස්වභාවික ගෑස් ප්රවාහනය මෙම මාර්ගය හරහා සිදුවන බැවින්, එහි ආරක්ෂාව සහ විවෘත තත්ත්වය ජාත්යන්තර වෙළෙඳපොළට විශාල බලපෑමක් ඇති කරයි.
ට්රම්ප් ප්රකාශ කර ඇත්තේ ගිවිසුමෙන් පසු මෙම මාර්ගය නැවත සියලු පාර්ශ්ව සඳහා විවෘත වන බවයි.
කෙසේ වෙතත්, නාවික ගමනාගමනය සාමාන්ය තත්ත්වයට පැමිණීමට කොපමණ කාලයක් ගතවේද යන්න තවමත් පැහැදිලි නැත.
ඉරානයේ න්යෂ්ටික වැඩසටහන ප්රධාන කරුණක්
ඇමෙරිකාව සහ ඉරානය අතර දිගුකාලීන මතභේදයකට හේතු වී ඇති ප්රධාන කරුණක් වන්නේ ඉරානයේ න්යෂ්ටික වැඩසටහනයි.
බටහිර රටවල් කිහිපයක් ඉරානය න්යෂ්ටික අවි නිපදවීමේ හැකියාව ලබා ගැනීමට උත්සාහ කරන බවට චෝදනා කර තිබුණද, ඉරානය එම චෝදනා ප්රතික්ෂේප කර ඇත.
ඉරානය පවසන්නේ තම න්යෂ්ටික වැඩසටහන විදුලි බල නිෂ්පාදනය සහ පර්යේෂණ කටයුතු සඳහා පමණක් බවයි.
ට්රම්ප් ප්රකාශ කර ඇත්තේ ඉරානයේ පොහොසත් කළ යුරේනියම් ගබඩා සම්බන්ධයෙන් පසුව ක්රියාමාර්ග ගන්නා බවයි.
කටාර් නියෝජිත කණ්ඩායම ටෙහෙරානයට පැමිණෙයි
මෙම සාකච්ඡා අතරතුර තවත් මැදිහත්කරුවෙකු වන කටාර් රාජ්යයේ නියෝජිත කණ්ඩායමක් ඉරානයේ ටෙහෙරාන් නුවරට පැමිණ ඇති බව ඉරාන මාධ්ය වාර්තා කර ඇත.
එම සංචාරය ගිවිසුම අත්සන් කරන කාලසටහනට බලපාන්නේද යන්න පැහැදිලි වී නොමැත.
ඊශ්රායලය ගිවිසුමේ සෘජු පාර්ශ්වයක් නොවේ
වාර්තා අනුව, ඇමෙරිකාව සහ ඉරානය අතර ඇති කර ගැනීමට යෝජිත ගිවිසුමේ ඊශ්රායලය සෘජු පාර්ශ්වයක් නොවේ.
කෙසේ වෙතත්, ලෙබනනයේ හිස්බුල්ලා සංවිධානය සහ ඊශ්රායලය අතර පවතින ආතතිය මෙම කලාපීය තත්ත්වයට බලපාමින් පවතී.
ඊශ්රායලය ප්රකාශ කර ඇත්තේ තම රටට එරෙහි තර්ජනවලට ප්රතිචාර දැක්වීම දිගටම සිදු කරන බවයි.
ඉදිරියේදී සිදුවන්නේ කුමක්ද?
මෙම ගිවිසුම සාර්ථකව අවසන් වේද යන්න තීරණය වන්නේ ඇමෙරිකාව සහ ඉරානය අතර ඉතිරිව ඇති කරුණු සම්බන්ධයෙන් අවසන් එකඟතාවකට පැමිණීම මතය.
ගිවිසුම ක්රියාත්මක වුවහොත් එය මැද පෙරදිග ආරක්ෂාව, ලෝක බලශක්ති වෙළෙඳපොළ සහ ජාත්යන්තර සබඳතා සඳහා විශාල බලපෑමක් ඇති කළ හැකි සිදුවීමක් වනු ඇත.
කෙසේ වෙතත්, ඉරානය විසින් අත්සන් කිරීමේ වේලාව පිළිබඳව තවමත් සැක පළ කර ඇති බැවින්, අවසන් තීරණය පිළිබඳව ලෝකය අවධානයෙන් බලා සිටී.
.png)
